WEBVTT

00:00:00.440 --> 00:00:02.800
Ik heb iets vreselijks meegemaakt.

00:00:03.800 --> 00:00:06.640
Ik heb iets vreselijks meegemaakt.

00:00:06.720 --> 00:00:10.000
Drie jaar geleden heb ik een auto-ongeluk gehad.

00:00:10.000 --> 00:00:11.120
Daar ben ik toen erg van geschrokken.

00:00:10.520 --> 00:00:10.880
Ja.

00:00:11.120 --> 00:00:12.120
Ik zal het vanaf het begin vertellen.

00:00:11.160 --> 00:00:11.560
Wat erg.

00:00:12.120 --> 00:00:18.280
Ik zat op de fiets en mijn zoon van drie, of vier jaar zat bij mij achterop.

00:00:18.520 --> 00:00:20.560
Ik bracht hem naar school.

00:00:20.560 --> 00:00:23.160
Daarna ging ik op weg naar mijn werk.

00:00:23.160 --> 00:00:26.360
Dus ik was aan het fietsen.

00:00:24.320 --> 00:00:32.000
Ja.

00:00:26.360 --> 00:00:29.600
Tijdens het fietsen schoot ik plotseling naar voren.

00:00:29.600 --> 00:00:30.400
Het ging heel snel.

00:00:30.400 --> 00:00:35.040
Ik zat op de fiets en blijkbaar kwam er een auto van achteren heel hard op mij ingereden.

00:00:35.040 --> 00:00:37.040
Ik begon te slingeren en mijn stuur ging alle kanten op.

00:00:37.040 --> 00:00:38.560
Er stonden twee auto's achter elkaar.

00:00:38.560 --> 00:00:42.440
Ik kwam vervolgens heel hard met mijn fiets tegen de spiegel één van de auto's aan, waardoor deze eraf viel.

00:00:42.440 --> 00:00:44.120
Ik schampte de auto met mijn fiets.

00:00:44.120 --> 00:00:47.040
Door mijn trapper kwam er een kras op de auto.

00:00:47.560 --> 00:00:50.280
Ik raakte met mijn fiets uit balans, en vervolgens viel ik om.

00:00:50.280 --> 00:00:52.240
De auto stond links en ik lag, nee, stond met mijn fiets rechts.

00:00:52.240 --> 00:00:53.560
De auto reed hard tegen mij aan.

00:00:53.560 --> 00:00:56.040
Ik zat op mijn fiets rechts, de auto kwam aangereden en ik viel net naast de auto om.

00:00:56.040 --> 00:00:56.880
Ik had geluk.

00:00:56.880 --> 00:00:58.440
Ik was gevallen en lag op de grond.

00:00:58.440 --> 00:01:00.640
Gelukkig reed een auto net langs mij heen.

00:01:00.640 --> 00:01:02.360
Hij had zo over mij heen kunnen rijden.

00:01:02.360 --> 00:01:03.440
Maar hij ging net langs mij heen.

00:01:03.440 --> 00:01:05.520
Ik was heel bang dat de auto op mij af zou rijden, maar hij reed langs mij heen.

00:01:05.520 --> 00:01:08.040
Ik was boos en ik had heel veel pijn aan mijn rechterbeen.

00:01:08.040 --> 00:01:09.880
Nee, ik had veel pijn aan mijn linkerbeen.

00:01:09.880 --> 00:01:11.480
Ik verging van de pijn.

00:01:11.480 --> 00:01:14.680
Mijn schoen was helemaal uitgegaan en lag verderop.

00:01:14.680 --> 00:01:16.240
Dat vond ik heel vreemd.

00:01:16.520 --> 00:01:19.000
Mijn jas was helemaal gescheurd.

00:01:19.000 --> 00:01:19.920
Ik dacht ...

00:01:19.920 --> 00:01:22.520
Er kwam een andere man aangelopen en hij zei: Rustig maar, rustig.

00:01:22.520 --> 00:01:24.600
Ik had nog steeds heel veel pijn, ik verging gewoon van de pijn.

00:01:24.600 --> 00:01:26.560
De vrouw die in de auto zat, stapte uit.

00:01:26.560 --> 00:01:27.600
Ze was zo geschrokken dat ze haar handen voor haar ogen hield.

00:01:27.600 --> 00:01:28.120
Sorry! zei ze.

00:01:28.120 --> 00:01:30.960
Blijkbaar had ze niet goed gekeken tijdens het rijden.

00:01:30.960 --> 00:01:31.840
Tja.

00:01:31.840 --> 00:01:32.800
Ze was waarschijnlijk in gedachten.

00:01:32.800 --> 00:01:33.800
Ze had niet opgelet.

00:01:33.800 --> 00:01:34.840
Ze had me niet gezien.

00:01:34.840 --> 00:01:36.080
En zo reed ze tegen mij aan.

00:01:36.080 --> 00:01:37.600
En zo botste ze tegen mij aan.

00:01:37.600 --> 00:01:38.400
Ze had niet opgelet.

00:01:38.400 --> 00:01:40.320
Ze was helemaal in gedachten.

00:01:40.320 --> 00:01:41.240
Vreselijk.

00:01:40.560 --> 00:01:44.480
Er was iets gebeurd waardoor de vrouw haast had en hard reed.

00:01:41.240 --> 00:01:43.240
Dat is dom.

00:01:44.480 --> 00:01:45.040
Maar eigenlijk ...

00:01:45.000 --> 00:01:45.680
Dat is mal.

00:01:45.040 --> 00:01:48.360
Je mag in principe vijftig kilometer per uur rijden.

00:01:45.680 --> 00:01:47.160
Maar je mag maximaal ...

00:01:47.480 --> 00:01:47.920
Vijftig.

00:01:47.920 --> 00:01:49.200
Niet zestig?

00:01:48.360 --> 00:01:48.960
In de stad hè.

00:01:49.200 --> 00:01:50.000
Aha.

00:01:49.280 --> 00:01:49.680
Vijftig.

00:01:49.680 --> 00:01:52.800
Maar toch werd ik hard aangereden.

00:01:52.240 --> 00:01:55.240
Wat heftig.

00:01:52.800 --> 00:01:54.360
Toen moest ik naar het ziekenhuis.

00:01:54.360 --> 00:01:56.320
Ik heb één dag in het ziekenhuis gelegen.

00:01:55.480 --> 00:01:56.280
Wat erg.

00:01:56.280 --> 00:01:57.240
Ach ...

00:01:56.320 --> 00:01:59.520
Daarna ben ik drie maanden thuisgebleven.

00:01:57.240 --> 00:01:57.640
Vreselijk.

00:01:57.760 --> 00:01:58.240
Dat is vervelend.

00:01:58.520 --> 00:01:58.920
Dat is ...

00:01:59.280 --> 00:01:59.800
Ja.

00:01:59.520 --> 00:02:00.480
Krukken ...

00:02:00.480 --> 00:02:05.240
Nee, eerst in de rolstoel, toen op krukken en zo ging het stap voor stap een beetje beter.

00:02:05.360 --> 00:02:07.480
Maar ik was er ook erg van in de war.

00:02:07.600 --> 00:02:10.520
Ik kon het me haast niet voorstellen, zo erg was het.

00:02:10.520 --> 00:02:12.160
Ik heb geluk gehad dat ik nog leef.

00:02:12.160 --> 00:02:13.200
Ik heb echt geluk gehad.

00:02:13.200 --> 00:02:14.520
Anders was ik er niet meer geweest.

00:02:14.520 --> 00:02:16.080
Hoe had dat dan gemoeten met mijn kinderen en mijn man?

00:02:16.080 --> 00:02:16.880
Ik ben daar wel ongerust over geweest.

00:02:16.880 --> 00:02:17.600
Ik heb me daar echt zorgen over gemaakt.

00:02:17.600 --> 00:02:19.840
Daar kwam ook nog bij dat ik in die periode drie maanden ziek thuis heb gezeten.

00:02:19.840 --> 00:02:21.120
Toen ging het langzaamaan steeds een beetje beter.

00:02:21.240 --> 00:02:21.320
Ja.

00:02:21.360 --> 00:02:22.360
Dit zal mij altijd bij blijven.

00:02:21.480 --> 00:02:22.000
Vreselijk.

00:02:22.360 --> 00:02:24.000
Ik zal die dag nooit vergeten.

00:02:23.400 --> 00:02:24.320
Dat zul je nooit vergeten.

00:02:24.000 --> 00:02:24.840
Nee, dat zal ik nooit vergeten.

00:02:24.320 --> 00:02:28.520
Ben je nu nog bang of angstig om te gaan fietsen?

00:02:25.840 --> 00:02:27.640
Het wordt steeds minder.

00:02:27.640 --> 00:02:30.840
In het begin was ik heel angstig, maar gaandeweg werd dat steeds minder.

00:02:30.840 --> 00:02:33.560
In het begin ging ik met de auto over diezelfde weg en was ik bang.

00:02:33.560 --> 00:02:36.400
Ik ging veel met de auto, maar later pakte ik meer de fiets, want steeds met de auto, dat is wel duur.

00:02:36.400 --> 00:02:38.840
Maar ze hadden al veel eerder die weg moeten aanpakken.

00:02:38.840 --> 00:02:42.360
Vroeger was het zo dat zowel fietsers als automobilisten op dezelfde weg moesten rijden.

00:02:42.360 --> 00:02:45.160
Nu hebben ze het zo gemaakt dat het fietspad apart van de autoweg loopt.

00:02:45.160 --> 00:02:47.120
Naast de weg, op een verhoging, zijn parkeerplekken gemaakt.

00:02:47.120 --> 00:02:51.360
De politie vertelde dat er op die weg altijd veel ongelukken gebeurden.

00:02:51.600 --> 00:02:55.120
Nu is die weg veranderd, maar wel jammer, want dat hadden ze eigenlijk een jaar eerder moeten doen.

00:02:52.440 --> 00:02:53.000
Dat is veranderd.

00:02:54.440 --> 00:02:55.560
Ja, omdat ...

00:02:55.640 --> 00:02:56.640
Nee.

00:02:56.640 --> 00:02:57.240
Vervelend.

00:02:56.840 --> 00:02:58.800
Heb jij ook iets meegemaakt?

00:02:58.800 --> 00:02:59.720
Of iets leuks meegemaakt?

00:02:59.720 --> 00:03:00.120
Wat?

00:03:00.280 --> 00:03:01.160
Of ik iets leuks heb meegemaakt?

00:03:01.440 --> 00:03:03.640
Ik heb wel iets meegemaakt, maar iets ergs of iets pijnlijks, dat niet.

00:03:03.640 --> 00:03:04.640
Ik heb wel iets grappigs meegemaakt.

00:03:04.640 --> 00:03:05.440
Ik moet even nadenken.

00:03:05.440 --> 00:03:11.240
Ehm ...

00:03:11.240 --> 00:03:11.920
Ik weet al iets.

00:03:11.920 --> 00:03:14.200
Ik dacht ...

00:03:14.200 --> 00:03:16.280
Het is wel een beetje onaangenaam wat ik heb meegemaakt.

00:03:16.280 --> 00:03:18.680
Nou ja, ik kies voor het akelige.

00:03:18.680 --> 00:03:19.200
Dat mag.

00:03:19.200 --> 00:03:21.760
Maar het is ook wel iets grappigs dat ik heb meegemaakt.

00:03:21.760 --> 00:03:22.600
Na ...

00:03:22.600 --> 00:03:25.880
Laatst ging ik naar Burkina Faso ...

00:03:25.880 --> 00:03:30.040
Burkina Faso.

00:03:29.920 --> 00:03:30.720
B iets met de B?

00:03:30.040 --> 00:03:34.120
Burkina Faso.

00:03:34.120 --> 00:03:35.280
Burkina Faso.

00:03:34.320 --> 00:03:35.920
Is dat in Afrika?

00:03:35.280 --> 00:03:36.400
Ja, dat is in Afrika.

00:03:36.400 --> 00:03:38.520
West-Afrika.

00:03:38.560 --> 00:03:41.320
Bovenin West-Afrika ligt Mali.

00:03:41.320 --> 00:03:44.280
Onder Mali, ligt Ghana.

00:03:44.280 --> 00:03:47.760
Links van Ghana, ligt de Ivoorkust.

00:03:47.760 --> 00:03:48.760
Of het gebaar 'Ivoorkust'.

00:03:48.760 --> 00:03:49.680
Dat ligt linksboven in West-Afrika.

00:03:49.680 --> 00:03:53.400
Daar ligt Burkina Faso en daar ben ik een maand naartoe op reis geweest.

00:03:53.400 --> 00:03:55.760
Ik ben daar alleen naartoe gegaan en ik heb daar veel gezien.

00:03:55.760 --> 00:03:59.000
Ik heb daar ook doven ontmoet, waarmee ik heb gekletst.

00:03:59.000 --> 00:03:59.960
Dat vond ik heel leuk.

00:03:59.960 --> 00:04:02.040
Het was erg interessant en erg indrukwekkend.

00:04:02.040 --> 00:04:05.840
Iedereen daar had een donkere huidskleur, en ik ben blank, ik heb een lichte huidskleur.

00:04:05.840 --> 00:04:07.960
Dat vond ik echt een leuke ervaring.

00:04:07.960 --> 00:04:13.080
Er heerst veel armoede, maar toch waren de mensen blij en opgewekt en vonden ze het allemaal leuk.

00:04:13.080 --> 00:04:21.240
Eén keer ben ik naar de hoofdstad geweest, Ouagadougou genaamd, het gebaar 'Ouagadougou', het is een lange naam om steeds te vingerspellen, dus ik gebruik dit gebaar.

00:04:21.240 --> 00:04:27.160
Daaronder ligt het plaatsje Bobo, daar ben ik ook naartoe geweest.

00:04:21.400 --> 00:04:27.160
Daaronder is het plaatsje Bobo en ik ging daarnaartoe.

00:04:27.160 --> 00:04:29.920
Bobo is een mooie stad.

00:04:27.960 --> 00:04:33.560
Bobo is een mooi stadje en Ouagadougou is een drukke stad.

00:04:29.920 --> 00:04:33.600
Ouagadougou is een, ehm, hele drukke en levendige stad.

00:04:33.960 --> 00:04:36.840
Er is maar weinig groen, er staan maar weinig bomen.

00:04:34.000 --> 00:04:36.800
Er is weinig groen, weinig bomen.

00:04:36.840 --> 00:04:39.760
In Bobo is er veel natuur, veel bomen en mooi rood zand.

00:04:37.040 --> 00:04:41.600
In Bobo is er veel groen, veel bomen en mooi rood zand.

00:04:39.760 --> 00:04:41.600
Ook is er rood zand, heel mooi.

00:04:41.600 --> 00:04:44.840
Daar was een groep doven, waarmee ik gezellig heb gekletst.

00:04:41.760 --> 00:04:43.880
Ik was daar met doven gezellig aan het kletsen.

00:04:44.840 --> 00:04:54.000
Mijn gids zei tegen mij dat hij een rups wilde kopen.

00:04:54.000 --> 00:04:59.840
Een rups, zwart met gele streepjes.

00:04:59.840 --> 00:05:01.280
Hij was zo groot.

00:05:01.280 --> 00:05:09.520
Hij wilde dat graag kopen, omdat een dove vriend, dit is het naamgebaar, '[naam]', graag rupsen eet.

00:05:09.520 --> 00:05:10.720
Dat vindt hij heel erg lekker.

00:05:10.720 --> 00:05:12.360
Dus ik kijk mijn gids verbaasd aan.

00:05:12.360 --> 00:05:19.080
Dus hij kocht een grote zak, voor zeg maar ongeveer één euro, dat is echt goedkoop.

00:05:19.080 --> 00:05:20.560
Dat is echt goedkoop, wel logisch dat het zo weinig kost.

00:05:20.560 --> 00:05:23.640
Wel logisch dat het zo weinig kost, want voor dat land is het goedkoop.

00:05:23.640 --> 00:05:28.120
Maar hijzelf vond de rupsen absoluut niet lekker, hij walgde ervan.

00:05:28.120 --> 00:05:35.920
Dus wij stapten in de bus en namen de zak met rupsen met ons mee.

00:05:35.920 --> 00:05:38.920
We zaten gezellig met elkaar te kletsen, terwijl de bus verder reed.

00:05:38.920 --> 00:05:41.360
In de pauze ben ik de bus uitgestapt om naar het toilet te gaan.

00:05:41.360 --> 00:05:43.360
Er kwamen allemaal kinderen naar mij toe.

00:05:43.360 --> 00:05:45.200
Ze begonnen te bedelen om koekjes en eten.

00:05:45.200 --> 00:05:46.040
Er stond een hele groep kinderen om mij heen.

00:05:46.040 --> 00:05:48.120
Ik zei tegen ze dat ik doof ben en dus niet kan horen.

00:05:48.120 --> 00:05:51.480
Toen kreeg ik opeens een soort koekje.

00:05:51.480 --> 00:05:52.160
Dus ik zei: néé, dat hoeft helemaal niet.

00:05:52.160 --> 00:05:52.920
Toch bleven ze aandringen door het mij te geven.

00:05:52.920 --> 00:05:53.520
Dus ik zei dat ik het dan moest betalen.

00:05:53.520 --> 00:05:56.520
Voor mij voelde het goedkoop, dat omdat ik doof ben, ze me zielig vinden en denken: laat ik haar maar wat geven.

00:05:56.520 --> 00:05:57.040
En dat van een kind.

00:05:57.040 --> 00:05:58.040
Nee, dat voelde niet goed.

00:05:58.040 --> 00:06:02.600
Dus ik heb het teruggeven, het betaald en heb het daar maar bij gelaten.

00:06:02.600 --> 00:06:04.720
Ik ben weer teruggelopen en de bus ingestapt.

00:06:04.720 --> 00:06:07.400
In de bus was het heel krap en we zaten in rijen dicht op elkaar.

00:06:07.400 --> 00:06:09.560
De bus slingerde verder.

00:06:09.560 --> 00:06:12.400
Maar wat een lucht, die rupsen stonken!

00:06:12.080 --> 00:06:13.280
In de bus?!

00:06:12.400 --> 00:06:14.520
Ja, in de bus hadden wij die zak met rupsen nog bij ons staan.

00:06:14.600 --> 00:06:18.640
Die vriend die dacht: wat moet ik nu met die zak met rupsen aan en heeft hem maar boven in het rek neergezet.

00:06:18.640 --> 00:06:19.560
En zo schommelde de bus verder.

00:06:19.560 --> 00:06:21.960
Het waaide hard en de vieze lucht waaide recht in mijn gezicht.

00:06:21.960 --> 00:06:24.080
Eindelijk kwamen we in Ouagadougou aan.

00:06:24.080 --> 00:06:26.760
De gids had verwacht dat zijn vriend zou komen, want hij had de tijd ge-sms't.

00:06:26.760 --> 00:06:27.200
Ja, dat hebben ze.

00:06:27.200 --> 00:06:29.480
Ja, in Afrika hebben ze sms.

00:06:29.440 --> 00:06:29.760
Makkelijk!

00:06:29.480 --> 00:06:30.520
Voor doven is dat makkelijk.

00:06:30.520 --> 00:06:34.200
Hij had al een aantal keren een sms gestuurd dat hij om zeven uur moest komen, dat hij er dan moest zijn.

00:06:34.200 --> 00:06:35.240
Maar ... hij kwam niet.

00:06:35.240 --> 00:06:35.560
Hoe nu verder?

00:06:35.560 --> 00:06:36.920
Hij stond daar met die zak rupsen in zijn hand en dacht: wat nu?

00:06:36.920 --> 00:06:39.440
Dus ik liet hem weten dat hij die zak misschien wel mee kon nemen naar huis.

00:06:39.440 --> 00:06:45.360
Nee, nee, nee, absoluut niet, want zijn familie is moslim en die mogen geen rupsen eten.

00:06:45.360 --> 00:06:46.600
Nee, nee, nee.

00:06:46.600 --> 00:06:50.000
Dit verbaasde mij wel, dat dit de Afrikaanse cultuur is, dat maakt indruk op me.

00:06:50.000 --> 00:06:52.040
Nee, dus ik dacht: laat maar, we kunnen beter de zak laten staan.

00:06:52.040 --> 00:06:53.920
Hij had een sms gestuurd en we wachtten op antwoord.

00:06:53.920 --> 00:06:58.400
Hij zou mij wegbrengen naar een hotel, nou, nee, niet een hotel, maar een campus.

00:06:58.400 --> 00:07:05.600
Daarna zou hij teruggaan om de zak met rupsen op te halen en die mee te nemen met de lange rit met de motor, om deze bij zijn vriend te bezorgen.

00:07:05.600 --> 00:07:06.560
Hij was er heel blij mee.

00:07:06.560 --> 00:07:09.280
En het was wel grappig, want de volgende dag vroeg hij me of ik langskwam om rupsen te eten.

00:07:09.280 --> 00:07:11.560
Dus ik zei angstig nee, nee, nee, sorry.

00:07:11.560 --> 00:07:16.720
Maar gelukkig zei die andere vriend, net als ik, dat hij ook geen rupsen ging eten, hij at dus ook niet mee.

00:07:16.720 --> 00:07:20.400
Als hij wel ja had gezegd en de anderen ook, dan had ik me moeten aanpassen en ook rupsen moeten eten.

00:07:20.400 --> 00:07:21.720
Oh!

00:07:21.000 --> 00:07:22.000
Het kan heel lekker zijn!

00:07:21.720 --> 00:07:22.760
Wat erg.

00:07:22.160 --> 00:07:23.320
Misschien proberen te proeven?

00:07:22.760 --> 00:07:24.600
Die vriend zei: het is heel erg lekker, ik ben er dol op!

00:07:24.600 --> 00:07:25.240
En ik dacht: ja, ja.

00:07:25.240 --> 00:07:26.720
En ehm ... ja, goed, dat was het.

00:07:26.120 --> 00:07:29.080
Maar waren die rupsen levend of al dood?

00:07:28.560 --> 00:07:29.520
Ze waren al dood, die rupsen.

00:07:29.120 --> 00:07:30.120
Ah, ze waren al dood.

00:07:29.520 --> 00:07:30.760
Want dat had ik nog niet gezegd, sorry.

00:07:31.440 --> 00:07:33.080
De rupsen waren allemaal al dood.

00:07:31.640 --> 00:07:32.320
Al dood.

00:07:32.880 --> 00:07:33.520
Maar hoe kan dat?

00:07:33.080 --> 00:07:36.320
Ze krioelden niet, het was gewoon een zak met rupsen.

00:07:35.680 --> 00:07:37.960
En ze waren al gekookt of gebakken?

00:07:37.000 --> 00:07:38.720
Ja, ze waren al gekookt, dat was al gedaan.

00:07:37.960 --> 00:07:38.680
Ah, gekookt.

00:07:38.680 --> 00:07:41.960
Waren ze gekookt of gebakken?

00:07:39.480 --> 00:07:39.880
Ehm ...

00:07:40.680 --> 00:07:42.280
Nee, nee, nee, ze waren niet gekookt.

00:07:42.280 --> 00:07:43.360
Nee, de rupsen waren niet gekookt.

00:07:43.360 --> 00:07:43.800
Ze waren gewoon ...

00:07:43.800 --> 00:07:51.280
De vrouw die daar stond, die zei dat je een broodje doormidden moet snijden, dan de rupsen erin moet leggen, ze moet laten drogen in de zon, ze dan fijnknijpen en dan op het vuur moet bereiden.

00:07:51.280 --> 00:07:52.320
Ze is er dol op.

00:07:52.320 --> 00:07:53.280
Je kunt ze op verschillende manieren koken.

00:07:53.280 --> 00:07:54.640
Ik weet nog niet precies hoe ze gekookt moeten worden.

00:07:54.640 --> 00:07:57.400
Maar, let op, want ze moeten wel dood zijn.

00:07:59.360 --> 00:08:00.480
Echt een cultuurschok!

00:07:59.480 --> 00:08:02.200
Toch zou ik ze wel eens willen proeven.

00:08:02.200 --> 00:08:03.520
Ik ben benieuwd of ze lekker zijn.

00:08:03.520 --> 00:08:04.120
Het kan, toch?

00:08:04.120 --> 00:08:05.200
Ik zou het wel proberen.

00:08:05.200 --> 00:08:06.920
Er is iets in mij, dat mij er toch van weerhoudt.

00:08:06.920 --> 00:08:08.360
Dat betekent dat ik niet aangepast genoeg ben.

00:08:07.920 --> 00:08:08.760
Nee, dat is niet goed.